Guterres, süreci Erhürman'ın dilinde "yarar'dan verim'e" yükseltti

Erhürman–Guterres görüşmesinin sürece yeni bir ivme kazandırma potansiyeli taşıdığı, ön şartlar ve süreç vurgusunun öne çıktığı belirtilirken, Erhürman’ın yurda dönmeden önce görüşmeye ilişkin ilk değerlendirmesinde kullandığı “sadece yararlı değil, aynı zamanda verimli” ifadeleri daha önce Adada Genel Sekreteri’nin Kıbrıs Kişisel Temsilcisi Holguin’in davetiyle gerçekleşen Rum Lider Hristodulidis ile görüşmesi sonrasında kullandığı ve Kıbrıs Postası’nın dikkati çektiği “verimli değil, yararlı” vurgusunu hatırlattı.

Rum basınına göre BM, siyasi yükten kaçınıyor…

Ancak Erhürman’ın kullandığı “hem verimli hem de yararlı” ifadeleri arasında “verim” diplomatik dilde “somut çıktı” anlamı taşıyor.

Cumhurbaşkanı Tufan Erhürman’ın siyasi pozisyonu, beklenti yönetimi ve güç dengesi arayışının yansıması olarak diplomatik dilin kritik kavramları olan “verim” ve “yarar” vurgusunun, bundan sonraki üst düzey temasların değerlendirilmesinde belirleyici olmaya devam edeceği görülüyor.

Erhürman ile Antonio Guterres arasında gerçekleşen görüşmenin sürece yeni bir ivme kazandırma potansiyeli taşıdığı, ön şartlar ve süreç metodolojisinin öne çıktığı ifade edilirken, Erhürman’ın yurda dönmeden önce yaptığı değerlendirmede kullandığı “sadece yararlı değil, aynı zamanda verimli” ifadesi dikkat çekti.

Bu değerlendirme, daha önce Nikos Hristodulidis ile, BM Genel Sekreteri’nin Kıbrıs Kişisel Temsilcisi María Ángela Holguín Cuéllar’in davetiyle gerçekleşen görüşme sonrası kullanılan ve Kıbrıs Postası’nın dikkat çektiği “verimli değil, yararlı” tanımlamasını da yeniden gündeme taşıdı.

Rum basınında yer alan değerlendirmelerde ise Birleşmiş Milletler’in Kıbrıs dosyasında siyasi yük almaktan kaçınma eğilimi gösterdiği yorumları yapılırken, Erhürman’ın bu kez kullandığı “hem verimli hem yararlı” ifadesi diplomatik terminoloji açısından ayrı bir anlam taşıyor.

“VERİMLİ” DEMEK, SOMUT ÇIKTI İDDİASIDIR

Diplomatik literatürde bir görüşmenin “verimli” olarak tanımlanması, temasın ölçülebilir, somut ve karşılıklı kazanım üreten sonuçlar doğurduğu anlamına geliyor. Bu tanımlama; imzalanan bir protokol, üzerinde mutabakata varılmış bir takvim, netleşmiş bir yol haritası ya da bağlayıcı bir karar gibi çıktıları işaret edebiliyor.

Bu nedenle bir devlet başkanının görüşme sonrası “verimli geçti” değerlendirmesi yapması, kamuoyuna dolaylı olarak “Bu görüşmeden elle tutulur sonuçlar çıktı ve bunların devamı gelecek” mesajını içeriyor.

“YARARLI” İFADESİ: TEMAS VAR, SONUÇ SINIRLI

“Yararlı” ifadesi ise diplomatik dilde daha temkinli ve sınırlı taahhüt içeren bir değerlendirme olarak kabul ediliyor.

Bu kavram; iletişim kanallarının açık tutulması, tarafların pozisyonlarını yeniden aktarması, tansiyonun düşürülmesi ya da karşılıklı niyetlerin test edilmesi gibi dolaylı kazanımları kapsıyor.

Bu çerçevede “görüşme yararlı oldu” ifadesi;

• Diyalogun sürdüğünü,
• Tarafların birbirini yeniden dinlediğini,
• Ancak somut bir çıktı iddiasının ortaya konmadığını gösteriyor.

ERHÜRMAN: “SADECE YARARLI DEĞİL, AYNI ZAMANDA VERİMLİ”

Dört maddelik çözüm metodolojisini de aktardığını belirten Erhürman, New York temasları sonrasında yaptığı değerlendirmede şu ifadeleri kullanmıştı:

“Yararlı oldu çünkü Sayın Genel Sekretere yüz yüze bu konulardaki düşüncelerimizi aktarma fırsatı bulduk. Ama sadece yararlı kelimesinin bu toplantıyı tarif etmek için yeterli olmayacağını düşünüyorum. Aynı zamanda verimli bir toplantı olduğunun da altını çizmek isterim. Sayın Genel Sekreterin Kıbrıs sorununun çözüm sürecine ilişkin ilgisinin hiç kaybolmaksızın aynen devam ettiğini görmüş olmak ve konulara hâkim olduğunu görmüş olmak benim için son derece önemliydi.”

Diplomatik kulislerde bu açıklama, Erhürman’ın çözüm sürecinde yalnızca temasın sürdürülmesini değil, sonuç üretme beklentisini de siyasi söylemin merkezine yerleştirdiği şeklinde yorumlanıyor.