Özer Kanlı: Türkiye-KKTC doğal gaz boru hattı oyunları bozar, oyun kurucu etki yapar

Gazeteci-yazar Özer Kanlı, “Türkiye-KKTC Doğal Gaz Boru Hattı Oyunları Bozar, Oyun Kurucu Etki Yapar” başlıklı yazısında, Türkiye ile KKTC arasında planlanan doğal gaz boru hattı projesini değerlendirdi.

Kanlı, Anavatan Türkiye’nin KKTC’ye verdiği desteğin Kıbrıs Türk halkının güvenliği açısından hayati önemde olduğunu belirterek, “KKTC yaşadığı sürece Türkiye daha güvendedir” ifadelerini kullandı.

Türkiye’nin daha önce KKTC’ye su taşıyan projeyi hayata geçirdiğini hatırlatan Kanlı, şimdi ise enterkonnekte elektrik sistemi ve doğal gaz boru hattı projeleriyle yeni bir dönemin başladığını dile getirdi.

Kanlı, yazısında şu ifadelere yer verdi:

"Anavatan Türkiye varsa, güçlüyse ve bizi gönülden destekliyorsa; biz mevcut güvenliğimizi, coğrafyamızı ve devletimizi koruyabiliriz. KKTC yaşadığı sürece Türkiye daha güvendedir; Doğu Akdeniz’in her noktasındaki haklarını ve bölgenin göklerindeki çıkarlarını daha güçlü şekilde koruyabilecek konumdadır.

Dünya ve bölge yeniden şekillendirilirken, Türkiye ve KKTC’yi öncelikli görmeyip AB ve Rum tarafıyla anlaşmayı önceleyen anlayışın ne anlama geldiğini şaşırmadan görebilen herkes, bugün yaşananları doğru okuyabilir.

Anavatan Türkiye’nin önce suyu getirmesi, ardından elektrikte enterkonnekte sistem için gerekli çalışmaları tamamlaması ve şimdi de KKTC ile arasında doğal gaz boru hattı kurmaya hazırlanması, yeni bir tarihi adımdır. Türkiye ile KKTC arasına planlanan doğal gaz boru hattı; basite alınacak, sıradan bir enerji projesi değildir. Bu girişim, Doğu Akdeniz’deki tüm dengeleri etkileyebilecek; dostları sevindirecek, düşmanların aleyhimize kurduğu oyunları bozabilecek tarihi bir adımdır. Bizim oyun kurmamızı sağlama potansiyeli olacak bir projedir.  

Türkiye’nin daha önce deniz altından su taşıyarak gerçekleştirdiği “asrın projesi”, yalnızca teknik bir başarı değil; Anavatan ile KKTC arasındaki bağların kalıcı hale getirilmesiydi. Şimdi gündemde olan doğal gaz hattı ise bu güçlü bağların enerji boyutuyla daha ileri bir seviyeye taşınması anlamına geliyor.

KKTC bugün hâlâ pahalı ve çevre açısından sorunlu fuel-oil santrallerine bağımlı bir enerji yapısına sahiptir. Türkiye’den gelecek doğal gaz; elektrik maliyetlerini düşürebilir, enerji arz güvenliğini artırabilir ve sanayi ile turizm yatırımlarının önünü açabilir. Bu hat sonrası büyük olasılıkla gazla çalışan santrallere geçilecek ve bugün şikâyet edilen pek çok sorun geride kalacaktır. Ancak mesele yalnızca ekonomi değildir.

Asıl önemli olan, bu hattın Doğu Akdeniz’deki enerji denklemine vereceği siyasi mesajdır.

Çünkü Türkiye uzun yıllardır; Güney Kıbrıs Rum Yönetimi, Yunanistan ve zaman zaman İsrail ekseninde geliştirilen enerji projelerine karşı, bölgedeki en doğal ve ekonomik enerji koridorunun Türkiye üzerinden geçtiğini savunmaktadır. Türkiye-KKTC doğal gaz hattı da bu tezin sahadaki somut karşılığı olacaktır.

Bir yetkiliyle konuşarak yazmıyorum ancak büyük olasılıkla boru hattı Ceyhan veya Mersin’den başlayarak deniz altından Karpaz bölgesine ulaşacaktır. Üstelik bu hattın ileride geliştirilebilir olması da mümkündür. Yani ilk aşamada tek yönlü planlansa bile, gelecekte çift yönlü hale getirilebilir. Böylece yalnızca Türkiye’den KKTC’ye gaz aktarımı değil; ileride Doğu Akdeniz’de bulunabilecek yeni rezervlerin Türkiye üzerinden Avrupa’ya taşınması senaryosu da gündeme gelebilir. Bu durumda KKTC, yalnızca enerji tüketen bir yapı olmaktan çıkıp enerji dengelerinin kurulmasında aktif olan bir ülke haline gelebilir.

Türkiye’nin daha önce Doğu Akdeniz’deki hidrokarbonlar konusunda ortaya koyduğu vizyon ve öneriler, bana bunları düşündürüyor.

Elbette böylesi bir proje; Rum yönetimi, Yunanistan ve Doğu Akdeniz’de Türkiye’yi dışlayarak enerji denklemi kurmak isteyen çevrelerde rahatsızlık yaratacaktır. Ancak temennimiz, herkesin aklıselimle hareket ederek çatışma yerine iş birliği yolunu tercih etmesidir."