Özdemir Berova: Yeni borçlanma beklemiyoruz, borç yükünün azaltılmasını hedefliyoruz

Maliye Bakanı Özdemir Berova, Kıbrıs Postası TV'de yayınlanan ve Gökhan Altıner'in hazırlayıp sunduğu, Sabah Postası isimli programa konuk olarak katıldı.

Özdemir Berova, “Moral bozacak bir durum yok. KKTC ve buna bağlı devlet mekanizmamız her tür büyük şoka karşı da kendini koruyacak kapasitededir. Yanımızda Türkiye var” dedi.

Berova, Başbakan’ın dün Ankara’da bulunduğunu belirterek, “Asrın projesi su projesinin akabinde doğalgaz süreci de başlatıldı. Bu çok önemli” ifadelerini kullandı.

Berova, “Bu çalışmaların fiyata dökülmesi KKTC vatandaşı olarak en büyük beklentim olacak. Su ile ilgili dönemde çeşit çeşit söylemler oldu ama o can suyu sayesinde evlerimizde suya rahatlıkla ulaşılıyor” dedi.

KKTC ekonomisinin hizmet sektörüne dayalı küçük bir ada ekonomisi olduğunu vurgulayan Berova, “Mikro bir yapıya sahibiz. Turizmden, yükseköğrenimden gelir elde ediyoruz. İthalatımız ihracatımızdan daha fazla. İthalat var ama fark oluşursa bu hizmet sektörlerinden gidermeye çalışıyoruz” ifadelerini kullandı.

Dünya ekonomisinin 2020 sonrası krizlerle karşı karşıya kaldığını belirten Berova, pandemi ve savaşlara işaret ederek bunun küçük ekonomileri ciddi şekilde etkilediğini söyledi.

KKTC bütçesine ilişkin değerlendirmelerde bulunan Berova, 2025 bütçesinde gelir tahminlerinin yüzde 98’inin tutturulduğunu ifade etti. 2026 bütçesinde ise ilk üç ayda yüzde 14’ü aşan bir düşüş yaşandığını belirterek, “Nisan ile ilgili kesin hesaplar çıkıyor ve revize edip bir daha göreceğiz” dedi.

Tedbir döneminden geçildiğini kaydeden Berova, mali disiplin kapsamında giderlerin kısılması için ocak ayında yayımlanan genelgeyle tüm bütçe ödeneklerinin yüzde 10’unun bloke edildiğini söyledi. Berova, bu kapsamda yaklaşık 2,8 milyar TL tasarruf sağlandığını belirtti.

"YAKLAŞIK 20 MİLYAR TL EK GELİR HEDEFLİYORUZ"

Diğer tedbirlerle birlikte yaklaşık 10 milyar TL tasarruf planlandığını ifade eden Berova, gelirlerin artırılması için de çalışmalar yapıldığını ve yasal düzenlemelerle bu yıl bütçeye eklenmeyen 6 somut adım bulunduğunu kaydetti. Bu kapsamda yaklaşık 20 milyar TL ek gelir hedeflendiğini söyledi.

İş dünyasıyla yapılan görüşmelere de değinen Berova, şirketlerin aile şirketlerinden kurumsala geçiş sürecinde kar dağıtım vergisinin yüzde 23’ten yüzde 7,5’e düşürüldüğünü, bunun devlet gelirlerine katkı sağlayacağını ifade etti.

Varlık barışı yasasına ilişkin eleştirilere de değinen Berova, tüm dünyada uygulanan bir düzenleme olduğunu belirterek, yasanın merkez bankası denetiminde banka üzerinden para hareketlerini güvence altına aldığını söyledi. Temel amacın yurt dışındaki paranın ülkeye kazandırılması olduğunu ifade eden Berova, getirilen varlıklarda yüzde 5 vergi uygulanacağını kaydetti.

"YENİ BORÇLANMA BEKLEMİYORUZ, BORÇ YÜKÜNÜN AZALTILMASINI HEDEFLİYORUZ"

Berova, bundan sonraki aylarda borçlanma beklemediğini, yıl sonundaki gelir durumuna göre borç yükünün azaltılmasının hedeflendiğini de belirtti.

"HÜKÜMET AKARYAKITI PAHALILAŞMAMASI İÇİN BASKILIYOR"

"Hükümetimiz akaryakıtı pahalılaşmaması için sürekli baskılıyor" şeklinde konuşan Berova, bu hareketin kamu maliyesine maliyetinin 500 milyon TL’yi geçtiğini, 600 milyon TL seviyesine ulaştığını ifade etti.

Bakanlık bünyesinde önemli yapısal çalışmalar yapıldığını belirten Berova, yapay zekâ ile denetim yapılmasına imkan sağlayacak altyapının kurulduğunu, ödeme sistemlerine yönelik yeni yazılımın geliştirildiğini ifade etti.

Para Kambiyo Dairesi’nin yeniden yapılandırıldığını belirten Berova, 3-5 yıl içinde yeni personellerin de yetişmesiyle bütün alanlarında daha etkin şekilde hizmet vermesinin sağlanacağını kaydetti. 

Berova, hükümetin göreve başladığında normal yolcuların getirdiği eşyalar için bile x ray cihazlarının demode durumda kaldığını ifade ederek, yenilerinin getirildiğini kaydetti.

Berova, yapılan çalışmaların büyük bölümünün bu hükümet döneminde hayata geçirildiğini kaydetti.

"BORÇ VAR ANCAK BORCU OLMAYAN DEVLET YOKTUR"

Yapılan işlerin görünen kısmının dışında görünmeyen taraflarının da olduğunu belirten Berova, devletin borcu bulunduğunu ancak borcu olmayan devletin olmadığını söyledi. Tüm maliye bakanlarının gelirlerin yüksek olduğu bir mali yapıyı özlediğini ifade eden Berova, eski Cumhurbaşkanı Ersin Tatar ile de görüştüklerini ve Tatar’ın da kendi dönemine ilişkin değerlendirmeleri esprili bir şekilde aktardığını dile getirdi.

"ZAMANINDA ALINMAYAN ÖNLEMLER DAHA AĞIR SONUÇLAR DOĞURABİLİR"

Hayat pahalılığıyla ilgili sendikaların Bakanlığa davet edildiğini belirten Berova, gelir-gider dengesi hakkında sendikalara bilgi verileceğini, ardından bu konuda yapılabileceklerin değerlendirileceğini söyledi. Sürecin ardından hükümetin ortak bir karar alacağını ifade eden Berova, bu kararların her zaman kolay olmayabileceğini ancak zamanında alınmayan önlemlerin daha ağır sonuçlar doğurabileceğini vurguladı.

"BÜTÇE ÖNGÖRÜMÜZ YÜZDE 12 ÜZERİNDEN YAPILDI"

Bütçe öngörülerinin yüzde 12 üzerinden yapıldığını kaydeden Berova, gelirler ve giderler dengeli olsa dahi 25,5 milyar TL açıkla bir bütçe oluşturduklarını belirtti. Berova, Amaçlarının gelirleri artırıp giderleri minimize ederek bütçeyi yönetmek olduğunu söyledi.

"HASSAS BİR DENGE İÇİNDE AKILCI DAVRANILMALI"

İlk üç ayda gelirlerde yüzde 15 geride kalındığını ifade eden Berova, hassas bir denge içinde akılcı davranılması gerektiğini vurguladı. 2024 yılı hayat pahalılığı oranının İstatistik Kurumu tarafından yüzde 53 olarak açıklandığını hatırlatan Berova, hükümetin ise o dönemde yüzde 62-63 oranında artış verdiğini ve bunu halkın ezilmemesi için yaptıklarını söyledi.

Sendikalarla görüşmeler tamamlanmadan net bir rakam açıklamak istemediğini belirten Berova, uzlaşma sağlanamaması halinde ilerleyen süreçte daha sert tedbirler almak zorunda kalabileceklerini ve bunu istemediğini de ifade etti.