İran’da ekonomik kriz protestoları büyüyor: Can kaybı ve tutuklamalar artıyor

İran'da para birimi riyalin rekor düzeyde değer kaybetmesinin ardından Tahran'da kapalı çarşı esnafının 28 Aralık'ta başlattığı protestolar 12. gününde ülkenin büyük bir bölümüne yayılmış durumda.

ABD merkezli İnsan Hakları Aktivist Haber Ajansı'na göre 7 Ocak itibarıyla protestolar 11 şehre ve 31 vilayete yayılmış durumda.

BBC’nin aktardığına göre sosyal medyadaki görüntülerde eylemcilerle güvenlik güçleri arasında yoğun çatışmalar yaşanıyor ve silah sesleri geliyor.

İran'daki yarı resmi Fars haber ajansı, güneybatıdaki Lordegan kentinde silahlı kişilerin saldırısı sonucu iki polisin öldürüldüğünü bildirdi.

Reuters haber ajansına göre dün konuşan Yargı Erki Başkanı Kulam Hüseyin Muhsini Ejei, İsrail ve ABD'yi ülkesinde iç karışıklık çıkarmak için hibrit yöntemler izlemekle suçladı.

ABD Başkanı Donald Trump, pazar günü yaptığı açıklamada, İran için, "Geçmişte olduğu gibi insanları öldürmeye başlarlarsa Amerika Birleşik Devletleri'nin çok sert yanıtıyla karşılaşacaklar" dedi.

İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi, Trump'ın açıklamasına, "İran'ın iç meseleleri hiçbir yabancı ülkeyi ilgilendirmez" yanıtını verdi.

Diğer yandan İran hükümeti geçmişte protestocuları genellikle "isyancı" olarak nitelendirirken, son protestolarda yetkililer protestocular ve "isyancılar" arasında ayrım yapılması gerektiğinin altını çiziyor.

Çarşamba günü konuşan yardımcısı, İran Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan'ın göstericilere müdahale edilmemesi emri verdiğini söyledi.

İran'da yönetim 2022'deki Mahsa Amini protestolarından bu yana en büyük kitlesel gösterilerle karşı karşıya.

Protestoların ilk 10 gününde en az 27 kişi öldüğü ve 1500'den fazla kişinin tutuklandığı bildiriliyor.

İran basını dün bir polis memurunun öldürüldüğünü aktardı.

İnsan hakları aktivistleri ağı HRANA ise en az 36 kişinin öldüğünü ve en az 2076 kişinin tutuklandığını aktardı.

İran hükümeti, pazartesi günü hane halklarına aylık yaklaşık yedi dolarlık ödeme yapılacağını duyurdu.

Hükümet planın, "hane halklarının satın alma gücünü korumayı, enflasyonu kontrol altına almayı ve gıda güvenliğini sağlamayı" amaçladığını belirtiyor.

Ancak, ödemenin kaynağı ve ekonomiye etkisi konuları belirsizliğini koruyor.

İran para birimi geçen yıl dolar karşısında değerinin yarısından fazlasını kaybetti.

Resmi istatistiklere göre, enflasyon Aralık ayında yüzde 42'yi aştı.