Meksika'nın en büyük kartel lideri El Mencho öldürüldü, ülke karıştı

Dünyanın en çok aranan ve en tehlikeli uyuşturucu kaçakçılarından biri olarak gösterilen El Mencho, 2009 yılında Jalisco Yeni Nesil Karteli’nin kurulmasına öncülük ederek adını duyurdu. Başlangıçta Sinaloa Cartel’in rakibi olarak ortaya çıkan CJNG, zamanla ABD’ye kokain, metamfetamin ve özellikle fentanil kaçakçılığı yapan başlıca suç ağlarından biri haline geldi. U.S. Department of the Treasury ise kartelin yalnızca uyuşturucuyla sınırlı kalmadığını; yakıt hırsızlığı ve ham petrol kaçakçılığı gibi faaliyetlerle de gelir elde ettiğini açıklamıştı.

DAĞLARDA DÜZENLENEN OPERASYON

Yetkililer operasyona ilişkin ayrıntıları henüz paylaşmazken, El Mencho’nun Jalisco dağlık bölgesinde düzenlenen bir operasyonla etkisiz hale getirildiği bildirildi. Oseguera’nın onlarca yıl boyunca örgütünün koruması altında bu bölgede serbestçe hareket ettiği belirtiliyor.

ABD’nin de öncelikli hedeflerinden biri olan El Mencho için ABD Dışişleri Bakanlığı tarafından tutuklanmasına yol açacak bilgiler karşılığında 15 milyon dolara kadar ödül konulmuştu.

Uzmanlara göre Oseguera’nın ölümü, yakın dönemde uyuşturucu kaçakçılığına indirilen en büyük darbelerden biri. Etkisi ancak Temmuz 2024’te yakalanan Sinaloa Karteli’nin eski lideri Ismael “El Mayo” Zambada’nın gözaltına alınmasıyla kıyaslanıyor. El Mencho da tıpkı Joaquín “El Chapo” Guzmán gibi, hakkında dolaşan eski fotoğraflar ve medyadan uzak duruşuyla gizemli bir profil çiziyordu.

KARTELDEN “SAVAŞ” İLANI

El Mencho'nun öldürülmesi, eyalette büyük bir şiddet dalgasını tetikledi.

Operasyonun ardından, suç örgütünün muhtemel misillemesi olarak Jalisco ve ülkenin diğer bazı eyaletlerinde çok sayıda yol kapatma eylemi ile araç ve iş yeri kundaklama olayları yaşandı.

Medya ve sosyal medyada paylaşılan görüntülerde Jalisco, Michoacan, Colima, Nayarit, Aguascalientes ve Tamaulipas eyaletlerinde ateşe verilmiş araçlar ve yükselen dumanlar görülürken, Guanajuato’da da bazı iş yerlerinin yakıldığı yansıdı.

Jalisco eyalet hükümeti, halktan evlerinde kalmalarını isterken toplu taşımayı askıya aldı ve halkın güvenliğini tehdit eden gelişmeler nedeniyle "kırmızı alarm" uygulamasını devreye soktu.

Ayrıca federal, eyalet ve yerel yönetimler arasında ortak bir güvenlik masası oluşturuldu.

Sabahın erken saatlerinden itibaren çok sayıda kent içi yol ve otoyol, kartel bağlantılı yol kapatma eylemleri nedeniyle ulaşıma kapatıldı.

Jalisco'ya bağlı Puerto Vallarta’dan gelen görüntülerde yoğun dumanın gökyüzünü kapladığı, otobüs terminallerinde silah sesleri ve patlamalar nedeniyle panik ve korku yaşandığı görülüyor.

CJNG, WASHİNGTON TARAFINDAN TERÖR ÖRGÜTÜ İLAN EDİLMİŞTİ

ABD, El Mencho'yu Meksika’da "bir terör saltanatı" yürütmek ve fentanil kaçakçılığı yoluyla "sayısız hayatı mahvetmekle" suçluyordu.

Washington yönetimi, El Mencho'nun yakalanmasına veya mahkum edilmesine yol açacak bilgi karşılığında 15 milyon dolara kadar ödül teklif etmişti.

CJNG, Washington yönetiminin geçen yıldan bu yana terör örgütü olarak ilan ettiği Meksikalı kartellerden biri olarak biliniyor.

El Mencho’nun öldürülmesinin ardından CJNG üyeleri hükümete karşı adeta savaş ilan etti. Jalisco’nun çeşitli bölgelerinde otomobil, kamyon ve otobüsler ateşe verilerek yollar kapatıldı. “Sokağa çıkan vurulacak” şeklinde anonslar yapıldığı bildirildi. Şiddet olayları kısa sürede Michoacán ve Guanajuato gibi komşu eyaletlere de sıçradı.

Güvenlik endişeleri nedeniyle Air Canada, Jalisco’nun önemli turizm merkezlerinden Puerto Vallarta’ya yapılan uçuşları askıya aldığını duyurdu.

MEKSİKA BİLİNMEZ BİR DÖNEME GİRİYOR

El Mencho’nun suç sahnesinden çekilmesi, yaklaşan Dünya Kupası öncesinde Meksika’yı belirsiz bir sürece soktu. Uzmanlar, kartelin liderliği için kanlı bir güç mücadelesi yaşanabileceği uyarısında bulunuyor. Son yıllarda CJNG’nin gücü, üst düzey yöneticilerinin hayatta kalmasına dayanıyordu. Ancak örgütün önemli isimlerinden Abimael González, namıdiğer “El Cuini”, birkaç ay önce ABD’ye iade edilmişti.

17 Temmuz 1966’da Michoacán eyaletindeki Naranjo de Chila kasabasında doğan Oseguera, çiftçi bir ailenin çocuğuydu. Genç yaşta suç dünyasına adım atan El Mencho; küçük çaplı uyuşturucu ticaretinden tetikçiliğe, oradan da uluslararası ölçekte faaliyet gösteren bir suç imparatorluğunun liderliğine uzanan bir yükseliş yaşadı.

Oseguera’nın ölümü, özellikle Sinaloa ve Michoacán eyaletlerinde artan şiddet olaylarıyla mücadele eden Devlet Başkanı Claudia Sheinbaum yönetimi için önemli bir güvenlik başarısı olarak değerlendiriliyor. Ancak ülke genelinde yükselen gerilim, Meksika’nın önümüzdeki günlerde yeni bir istikrarsızlık dalgasıyla karşı karşıya kalabileceğine işaret ediyor.