Kış, sessiz kriz: Duvarlar soğuk, faturalar sıcak!

Avrupa Birliği (AB) İstatistik Kurumu Eurostat’ın 2024 yılı verilerine göre, Güney Kıbrıs’ta yaşayanların yüzde 14,6’sı evlerini yeterince ısıtamadığını belirtti.

Veriler, Güney Kıbrıs’ı Avrupa Birliği (AB) içinde ısınma sorunu yaşayan ülkeler arasında üst sıralara yerleştirirken, Yunanistan ve Bulgaristan listenin başında yer aldı.

Ancak uluslararası istatistiklerde Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti (KKTC) yer almıyor. Bu durum, sorunun olmadığı anlamına gelmiyor; aksine ülkemizde ölçülmeyen ama hissedilen daha yapısal bir kriz var...

KKTC’DE ISINMA SİSTEMİ YOK, ÇÖZÜM GEÇİCİ

KKTC’de konutlarda yaygın ve sürdürülebilir bir merkezi ısıtma altyapısı bulunmuyor.

Ülkede doğalgaz hattının olmaması, merkezi ısıtma sistemlerini neredeyse tamamen devre dışı bırakıyor. Tüplü gazla çalışan merkezi sistemler ise hem yüksek kurulum maliyetleri hem de tüp gazın sürdürülemez fiyatları nedeniyle geniş kitleler için erişilebilir değil.

Bu nedenle haneler, ısınma ihtiyacını büyük ölçüde elektrikli sobalar, taşınabilir ısıtıcılar ve özellikle Aralık-Ocak-Şubat aylarında klimalar, kısmen odun sobaları üzerinden karşılamaya çalışıyor.

Bu durum da tıpkı yaz aylarının en sıcak günlerinde yaşanan elektrik yükünü kış aylarında da artırıyor ve bu durumda zaman zaman kesintilere ya da bölgesel güçlendirme çalışmalarına konu oluyor.

DUVARLAR ISINMIYOR, EV ISINMIYOR

KKTC’de kullanılan bu yöntemler mekânı değil havayı ısıtıyor.

Evleri çevreleyen duvarların, zeminin ve yapı kabuğunun yeterince ısınmaması, içeride sürekli bir soğukluk hissi yaratıyor. Bu durum, özellikle yüksek tavanlı, villa tipi ya da geniş metrekareli konutlarda daha belirgin hale geliyor.

Geçici ısıtma yöntemleri, ısınma maliyetlerini artırırken konutların gerçek anlamda ısınmasını sağlayamıyor.

ELEKTRİK YÜKÜ ARTIYOR, KONFOR AZALIYOR

Isınmanın büyük ölçüde elektrik üzerinden sağlanması, kış aylarında elektrik tüketimini artırıyor.

Bu da hem hanelerin faturalarına ağır bir yük bindiriyor hem de ülkenin enerji altyapısı üzerinde baskı yaratıyor.

Isınma ihtiyacı bir temel yaşam hakkı olmasına rağmen, KKTC’de bu ihtiyaç yüksek maliyetli, verimsiz ve geçici çözümlerle karşılanmaya çalışılıyor.

GÜNEY’DE ÖLÇÜLEN SORUN, KUZEY’DE YAPISAL KRİZ

Eurostat verileri Güney Kıbrıs’ta her 7 kişiden birinin evini yeterince ısıtamadığını ortaya koyarken, Kuzey Kıbrıs’ta sorun istatistiklere girmeyen ama günlük yaşamda daha sert hissedilen bir tabloya işaret ediyor.

Merkezi ısıtma altyapısının yokluğu, enerji planlamasındaki eksiklikler ve konut politikalarının yetersizliği, KKTC’de ısınmayı bir konfor meselesi değil, yapısal bir sorun haline getiriyor.