Macaristan lideri Magyar’ın servet vergisi, Orbancı iş insanlarını korkutuyor

Macaristan Başbakanı Peter Magyar'ın servet vergisi planı, selefi Viktor Orban'a yakın oligarkları endişelendiriyor.

Guardian'ın analizine göre Magyar yönetiminin üzerinde çalıştığı vergi reformu, Macaristan'ı 1980'lerden bu yana yeni bir servet vergisi uygulayan ilk Avrupa Birliği (AB) üyesi yapabilir.

Magyar'ın öncülüğündeki Tisza'nın seçim bildirgesine göre vergi reformu kapsamında 1 milyar forint (yaklaşık 150 milyar TL) varlığa sahip olanlardan yıllık yüzde 1 vergi alınması planlanıyor.

Magyar sadece gayrimenkul, şirket hisseleri ve yurtdışında bulunan varlıkların değil yat, özel jet ve spor otomobil gibi mülklerin de bu vergiye tabi olacağını söylemiş, sistemin "daha adil" hale getirileceğini bildirmişti. 

Vergi kaçakçılığını önlemek amacıyla, eş ve çocukların servetleri de vergi kapsamına dahil edilecek.

Tasarının son hali henüz net değil ancak Maliye Bakanı Andras Karman, 5 Haziran'a kadar vergi sisteminde planlanan kapsamlı reform hakkında daha ayrıntılı bilgi vereceğini söylemişti.

Batı Macaristan Üniversitesi'nden Zoltan Pogasta, Magyar'ın vergi planını desteklediğini belirterek, "Tisza'nın servet vergisi, kamu kaynaklarını yeniden kamuya döndürmenin bir yoludur" diyor.

Akademisyen, Forbes'un sıralamasına göre en zengin 50 Macar'dan 38'inin Viktor Orban döneminde kamu ihaleleri yoluyla servet edindiğini, halihazırda zengin olanların da Orban yönetimindeki kamu alımlarından büyük ölçüde yararlandığına dikkat çekiyor.

Forbes'un geçen yılki listesinin bir numarasında Lorinc Meszaros vardı.

Meszaros & Meszaros adlı doğalgaz tesisatı şirketinin sahibi, yıllar önce yaptığı açıklamada servetini "Tanrı, şans ve Viktor Orban" sayesinde kazandığını söylemişti.

27. sıradaysa Orban'ın damadı Istvan Tiborcz yer alıyor. Gayrimenkul, otelcilik ve bankacılık sektörlerinde faaliyet gösteren 39 yaşındaki Tiborcz'un serveti 245 milyon dolar.

Orban'a yakın oligarklardan Gyula Balásy, Magyar'ın seçim zaferinin ardından geçen ay yaptığı açıklamada, 220 milyon euro değerindeki şirketler grubunu ve özel sermaye yatırımlarını devlete devrettiğini belirterek, "Mevcut durumda, şirketlerimizin bir geleceği olduğunu düşünmüyorum" demişti.

Balasy, Fidesz iktidarında devletten en az 900 milyon euroluk ihale almıştı.

Diğer yandan Magyar'ın servet vergisi planını doğru bulmayan ekonomistler de var. Yatırım fonu yöneticisi Viktor Zsiday, haksız zenginleşmenin çözümünün vergilendirme değil, cezai işlemler olması gerektiğini savunuyor.