Yerel seçimlerin ardından

Anket tahminleri doğru çıktı ve İngiltere, İskoçya ve Galler’deki yerel seçimler aşırı sağ Reform UK Parti’nin zaferi ile sonuçlandı.

Seçimler şu şekilde özetlenebilir:

• Reform UK en çok yerel meclis üyesi çıkararak birinci parti oldu (1400’den fazla);

• İşçi Partisi 2 yıla yakın süre önceki genel seçimde sağladığı muazzam başarıyı sıfırlayarak yerel seçimlerde felaket bir yenilgiye uğradı;

• Yeşil Parti ve Liberal Demokrat Parti yükselişe geçti. Özellikle Yeşil Parti İşçi Partisi’nin siyasetlerinden hoşnutsuz olan parti tabanının desteğini alarak büyük kazanımlar sağladı;

• Muhafazakâr Parti çok miktarda meclis üyesi kaybı yaşamasına rağmen İşçi Partisine nazaran tahminlerden daha başarılı oldu.

• Londra’da İşçi Partisi uzun süreden beri ilk kez büyük kayıplar verdi ve 2022’de sağladığı %40 oy oranını %20’lere indirdi.

Yerel seçimlerde seçmenlerden beklenti bulundukları bölgelerdeki belediyelerin icraatları konusunda oy vermeleridir. Bu seçimlerde gördük ki seçmen her zamankinden daha çok, ülkedeki iktidar parti hükümetine karşı olan hoşnutsuzluklarına göre oy verdiler.

Ipsos 2026 yerel seçim araştırmasına göre yerel seçimlerde seçmenlerin en çok öne çıkardığı konular şunlardır: Hayat pahalılığı %62; sağlık hizmetleri %58; güvenlik %55. Bu konularda elbette yerel belediyelerin de rolü var, ama bunlar merkez hükümetin kontrolü altında olan konulardır.

Starmer hükümetinin başa geçer geçmez Muhafazakâr Parti’den miras aldıkları büyük bütçe açığını kapatmak için milyarderlerin değil, emekli ve dar gelirli kesimin cebine el atması ve Maliye Bakanı Rachel Reeves’in sayısız hataları parti tabanında büyük hayal kırıklığı yarattı ve bu hezimette büyük rol oynadı.

Starmer’in Filistin konusunda İsrail yanlı tutumunun Müslüman seçmenlerin partiye sırt çevirmesindeki etkisi de küçümsenemez.

Ek olarak geçmişte İşçi Partisi’nin kalesi olan özellikle kuzey bölgelerindeki seçmenleri bir konuda memnun etme çabası Starmer ve partisine, aynı zamanda partinin kontrolündeki yerel belediyelere çok pahalıya mal oldu.

Neydi bu konu? Tabii ki muhaceret konusu. Reform UK’in çeşit yalanlarla sürekli pompaladığı ülkeye alınan göçmenler konusu. İşçi Partisi iktidarının küçük botlarla ülkeye gelenlerin ve genel olarak göçmen olarak ülkeye gelenlerin sayısını kontrol etme çabaları başarılı olmaya başladı ama eğitim seviyesi düşük olan bölgelerde Reform UK ve sağ medya kuruluşlarının yalanlarına inanan seçmenin partiye sırt çevirmelerini önlemeye yeterli olmadı.

Üstelik hükümetin temel prensiplerine sadık olan sol kanat ilerici siyasetleri öne çıkaran Yeşil Parti’ye yönlendi. Yani iktidardaki İşçi Partisi hem sağ hem de sol kesim tabanının güvenini kazanmayı beceremedi. Bu beceriksizliğin bilançosu ise yerel seçim sonuçlarına yansıdı.

Sol olduğunu iddia eden partilerin ırkçılara şirin görünmek, onları saflarına katmak için ırkçı, sağ siyasetler uygularlarsa sonucun bu olacağının çok iyi bir örneğidir bu durum.

Ulusal etkenler önemlidir ama konut sorunları, temizlik hizmetleri, çevre kirliliği, trafik düzenlemeleri, yolların kötü durumu, küçük esnafın sorunları gibi yerel nedenlerle partilerine oy vermeyen hatırı sayılır seçmen sayısını unutmamalıyız. Biliyoruz ki Londra’da Yeşil Parti’nin kazandığı Hackney ve Waltham Forest bölgelerinde ve İşçi Partisi’nin kontrolü kaybettiği Enfield ve Haringey bölgelerinde bölge halkının bu konularda ciddi şikayetleri vardır.

İşçi Partisi iktidarının içine düştüğü durumu kurtarmak için 2029 Genel Seçimine kadar 40 aylık bir zamanı vardır. Bunun için popülerliğini tamamen yitirmiş Başbakan Starmer ve özellikle Maliye Bakanı Reeves gibi bakanların istifası şarttır.

Reform UK’in genel seçimden çok önce bu başarıya ulaşması bir şans olarak görülebilir. Geçmişte yerel seçimi kazanan parti belediye meclis üyelerinin performanslarına bakıldığında birçok yeni Reform UK meclis üyesinin de ayni fiyasko ile karşılaşması ve kendilerine oy verenleri hayal kırıklığına uğratmaları büyük olasılıktır.

Raporlar ülke çapında geçen yıl yapılan yerel seçimlerde kazanan 74 Reform UK belediye meclis üyesinin istifa ettiğini, başka partiye geçtiğini veya görevlerinden alındığını gösteriyor (The London Economic). O seçimlerde Reform UK’in kontrolüne geçen Kent, Warwickshire, Leicestershire, Lancashire bölgelerinde büyük sorunlar yaşandı (ITV).

Akla “davulun sesi uzaktan hoş gelir” atasözü gelir. “Onlara kendilerini asacak kadar ip verin” daha mı uygundur acaba?

Geçmişte aşırı sağın her başarısından sonra cesaretlenen destekçileri tarafından göçmen toplumlara karşı şiddetli saldırılara şahit olduk. Umarım Starmer Yahudi toplumuna karşı yapılan saldırılara karşı gösterdiği aynı duyarlılığı gösterir ve göçmen toplumları korumak için acil önlemler alır.