Karma oy da uzlaşı olur mu?

Başbakan Ünal Üstel, UBP, YDP, DP hükümetinin dört yıllık icraat performansını “Halka Hizmet Yolunda Dört Yıl” başlıklı basın toplantısı ile anlattı.

Elbette eksiklikler yanında, yapılan olumlu icraatlar vardır.

Eksik ve yarım kalan konuların gölgesinde kalan icraatlar.

İktidarların değiştirmeyi başaramadığı konular, bugün eleştirilen, ancak iktidar değişse de değişmeyecek meseleler.

İşte önemli olan bunları değiştirmektir.

Söylemek, söylenmek kolaydır.

Yoksa bu hükümet gider, bir başkası gelir, iki ay sonra, bugünün eleştirileri, yeni gelen iktidara yapılır.

Yani önemli olan UBP’nin iktidardan gitmesi olmamalıdır, önemli olan uzun vadeli, istikrarlı radikal reformların yapılmasıdır.

Bunları yaparken, mutlaka iş dünyası, kamu alanı, sendikalar, pek çok kesim rahatsız olacak, ama doğruyu bulmak ve "böyle gelmiş, böyle gitmemeli" gerçeğini hayata geçirmek gerek.

Mevcudu devam ettirmek, ne fark yaratır nede fayda sağlar.

Başbakan Üstel, erken seçim konusunda, Aralık ayında yapılacak olan yerel seçimlerle, genel seçimlerin aynı anda yapılabileceği sinyalini verdi.

Aslında, normal koşullarda, Ocak 2027 de olacak seçim, Aralık ayında olabilir, bu da pek erken seçim sayılmaz.

Hükümeti, daha erken bir seçime zorlayacak, muhalif bir siyaset de şu an görünmüyor.

Hükümeti, yine hükümetin kendi içindeki dengeler, bir erken seçime zorlarsa, zorlayacak, bir de tabi ki UBP’nin kendi iç dengeleri.

Seçim konuşulmaya başlayınca, seçim sistemi de gündeme geldi.

Daha doğrusu, bu konu yeniden gündemde.

Başbakan Üstel, “hükümet olarak görüşümüz net. Hiçbir zaman erken seçimden kaçmadık, kaçmayız da” dedi.

Önlerinde yerel seçim, genel seçim ve yargının talebi olan, anayasa değişikliği için bir referandum olduğunu ve üç seçim için hükümetin çalıştığını anlattı.

Konu, karma oyun kaldırılmasına geldi, konu ile ilgili olarak, Başbakan özetle şunları söyledi;

“Seçim sistemindeki karma oy nedeniyle birçok oy yanıyor ve oy kaybı yaşanıyor. Bu kapsamda Seçim ve Halk Oylaması Yasası’nda değişiklik yapmayı planlıyoruz.

Tüm partilerle görüşerek düzenlemeyi Cumhuriyet Meclisi’nde ele alacağız. Karma oyu geçirip, ondan sonra da seçim tarihini açıklayıp, yolumuza devam edeceğiz.”

Hatırlanacaktır, karma oy konusu ile ilgili 30 Haziran 2025 tarihinde bir deneme oldu.

Meclise yasa gelmiş, hem partiler içinde bazı milletvekillerini farklı itirazlar olmuş, hem de iki büyük parti UBP ve CTP de farklı yaklaşımlar ortaya konmuştu.

Şimdi, konu yeniden komiteye geldi, sonucu göreceğiz.

Karma oy bir yandan seçme alternatifini çoğaltırken, bir yandan da, farklı partilere mensup milletvekillerinin, yine farklı partilerdeki milletvekilleri ile aday oldukları partilerinden öte, kendilerinin seçilmesini sağlayacak, işbirliklerini yapabiliyor, bunlar yaşandı, yaşanıyor.

Siyaset, partilerden çıkıp, kişiselleşiyor.

Bunlar olumsuz taraflar, ancak seçmene de bir siyasi partiye bağlı olmadan, seçme hakkı veriyor.

Karmadan alınan katkı ile milletvekili seçilen siyasilerin buna ikna olması zor.

En başta siyasi parti üyeleri kendi adaylarını, kendi içlerinde belirlemeli, en önemli unsur bu olmalı.

Bakalım, siyasi partiler, milletvekilleri bu konuyu bir noktaya getirebilecekleri mi?

Çünkü, kendileri ile ilgili ve bu avantajdan vaz geçmeleri zor.